تابع isinstance

تابع isinstance در پایتون یک تابع پیش‌ساخته (built-in) است که بررسی می‌کند یک شیء یا آبجکت، نمونه‌ای از یک کلاس مشخص یا یکی از زیرکلاس‌های آن است یا نه. این تابع، ابزاری انعطاف‌پذیر برای بررسی نوع داده در پایتون محسوب می‌شود،‌ زیرا رابطه بین کلاس‌های والد و فرزند (subclass) را نیز در نظر می‌گیرد.

سینتکس تابع isinstance

سینتکس کلی تابع isinstance به صورت زیر است:

isinstance(object, classinfo)

پارامترها یا آرگومان‌های این سینتکس عبارتند از:

• آرگومان object می‌تواند هر آبجکت پایتونی باشد.
• آرگومان classinfo یک کلاس یا تاپلی از چند کلاس است که می‌خواهیم عضویت object را در آنها بررسی کنیم.

مقدار بازگشتی تابع پایتونی isinstance یک بولین خواهد بود:

• در صورتی که object نمونه‌ای از کلاس یا کلاس‌های وارد شده یا هر کدام از کلاس‌های فرزند آنها باشد، مقدار True بر می‌گردد.
• در غیر این صورت، مقدار False باز می‌گردد.

کاربردهای تابع isinstance

ساده‌ترین مثال از کاربرد این تابع می‌تواند حالت زیر باشد:

>>> isinstance(3.14, float)
True
>>> isinstance(3.14, int)
False

یا می‌توان چند کلاس مختلف را در قالب یک تاپل به تابع داد:

>>> isinstance(42, (int, float))
True

در صورتی که آبجکت مدنظر، نمونه‌ای از هر کدام آنها یا فرزندانشان باشد، مقدار بازگشتی تابع True خواهد بود.

رایج‌ترین کاربردهای تابع isinstance عبارتند از:

• بررسی صریح نوع داده‌ها در شرط‌ها و دستورات کنترلی،
• اطمینان از اینکه داده‌های ورودی با نوع داده مورد انتظار مطابقت دارند،
• اعتبارسنجی آرگومان‌ها در توابع و متدها.

مثال واقعی از تابع isinstance

در یک سناریوی فرضی، شما می‌خواهید تابعی تعریف کنید که انواع مختلف داده‌های عددی را پردازش کند. با استفاده از تابع isinstance می‌توانید مطمئن شوید که داده ورودی از تایپ مدنظر شما باشد:

def process_number(number):
    if isinstance(number, (int, float)):
        return number ** 2
    else:
        raise TypeError("the input must be an int or float")

در این مثال، تابع isinstance به شما اطمینان می‌دهد که متغیر ورودی به تابع process_number، یک عدد صحیح یا اعشاری باشد. در غیر این صورت، خطای TypeError نمایش می‌دهد.

>>> process_number(4)
16
>>> process_number(4.5)
20.25
>>> process_number("4")
Traceback (most recent call last):
    ...
TypeError: the input must be an int or float

سوالات متداول

جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به مستندات رسمی پایتون برای تابع isinstance مراجعه کنید.